Duży obszar obejmujący gminy dwóch powiatów: tatrzańskiego i nowotarskiego, położony w południowej części woj. małopolskiego przy granicy ze Słowacją. Miasto Nowy Targ pełni oprócz funkcji miasta powiatowego (podobnie jak Zakopane) także funkcje o znaczeniu subregionalnym – dla południowej części woj. małopolskiego.
MOF Podhalański w liczbach:
| Liczba mieszkańców | 182 990 |
| Liczba gmin | 11 |
| Powierzchnia (km2) | 1198 |
| Liczba miejscowości | 95 |
Obszar odznacza się wybitnymi walorami turystycznymi, obejmuje najwyższe góry w Polsce -Tatry oraz inne pasma Karpat (Pieniny, Gorce, Beskid Żywiecki). Funkcja turystyczna wiąże się z bardzo dużym ruchem turystycznym i generowanymi przez niego potrzebami transportowymi.
Obowiązujące dokumenty i strategie:
- Strategia Rozwoju Transportu w Województwie Małopolskim na lata 2010–2030
- Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Województwa Małopolskiego
- Program ochrony powietrza dla województwa małopolskiego
- Dostępność transportowa wybranych miast Małopolski 2014−2023
Przyszły SUMP będzie musiał być spójny z wyżej wymienionymi dokumentami.
Główne zainteresowane strony (przykłady):
| Jednostki samorządu terytorialnego realizujące wspólną strategię ponadlokalną | Stowarzyszenie Podhalański Obszar Funkcjonalny (powołane w 2021 roku) powstało dla wspólnego wypracowania strategii i realizacji ZIT dla tego obszaru (ZIT Podhale). Gmina Miasto Nowy Targ, Miasto Zakopane, Gmina Biały Dunajec, Gmina Bukowina Tatrzańska, Gmina Kościelisko, Gmina Poronin, Miasto I Gmina Czarny Dunajec, Gmina Łapsze Niżne, Gmina Nowy Targ, Gmina Szaflary, Miasto I Gmina Rabka-Zdrój, Powiat Nowotarski, Powiat Tatrzański |
| Zarządcy dróg | GDDKiA Zarząd Dróg Wojewódzkich w Krakowie Powiatowy Zarząd Dróg w Nowym Targu PLK (PKP) Gminy POF |
| Organizacje pozarządowe | Związek Podhalan Podhalański Uniwersytet III Wieku Tatrzański Park Narodowy Tatrzańska Izba Gospodarcza Stowarzyszenie Przewodników Tatrzańskich im. Klemensa Bachledy w Zakopanem Podhalańska Organizacja Turystyczna Lokalna Organizacja Turystyczna Made in Zakopane Tatrzańska Agencja Rozwoju, Promocji i Kultury Euroregion Tatry Zrzeszenie Transportu Prywatnego w Zakopanem Stowarzyszenie „Rysy” w Zakopanem Dworzec Autobusowy „Dekada” w Nowym Targu |
| Instytucje edukacyjne | Podhalańska Państwowa Uczelnia Zawodowa w Nowym Targu, Uczelnia Nauk Społecznych – Filia w Nowym Targu Zespół Szkół Technicznych i Placówek im. St. Staszica w Nowym Targu Zespół Szkół Ekonomicznych w Nowym Targu, Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w Nowym Targu, Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 2 im. Św. Jadwigi Królowej w Nowym Targu, I Liceum Ogólnokształcące im. E. Romera w Rabce-Zdroju, Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. Augustyna Suskiego w Nowym Targu, Liceum Ogólnokształcące im. Oswalda Balzera w Zakopanem , Zespół Szkół Budowlanych im. Władysława Matlakowskiego w Zakopanem, Zespół Szkół Hotelarsko-Turystycznych im. Władysława Zamoyskiego w Zakopanem. |
| Przedsiębiorcy i instytucje | Podhalański Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II w Nowym Targu, Blachotrapez spółka Sp. z o.o. (Rabka-Zdrój), Kegel-Błażusiak spółka Sp. z o.o. (Nowy Targ), Wojas S.A. (Nowy Targ), Zakład Produkcyjno-Handlowy CSZ S.C., Zastawik Marek, Kowalski Wieńczysław (Nowy Targ), Szpital Powiatowy im. dr. Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem, Gamatex fashion Group – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Stare Bystre, gm. Czarny Dunajec), Podhalańskie Towarzystwo Drogowo-Mostowe S.A. z Nowego Targu, Rabka Zdrój |
| Mieszkańcy – liderzy społeczny | Przedstawiciele mieszkańców |
Charakterystyka systemu transportowego:
- Bardzo duża liczba połączeń autobusowych i kolejowych pomiędzy dwoma miastami powiatowymi, a także intensywne dojazdy ze względu na pracę w usługach turystycznych i lokalną przedsiębiorczość.
- Dużo połączeń między miastami, ale słaba dostępność usług
- Transport kolejowy mający aktualnie niewielkie znaczenie ze względu na trwające od wielu lat prace remontowe (niewykorzystany potencjał);
- Dwa systemy komunikacji miejskiej, kilkadziesiąt nieskoordynowanych ze sobą firm świadczących usługi przewozowe w zakresie zbiorowego transportu pasażerskiego.
Potrzeby obszaru funkcjonalnego:
- Podnoszenie świadomości i zmiana zachowań mobilnościowych
- Potrzeba integracji różnych przewoźników (rozkłady jazdy, koordynacja)
- Potrzeba ograniczenia ruchu pojazdów i zmiany modalnej podróży
- Zmniejszenie zależności dalszego rozwoju gospodarczego od sfery mobilności
- Zwiększenie dostępności miejsc parkingowych
- Silna potrzeba integracji transgranicznej połączeń.
Ocena potencjału instytucjonalnego:
- Stowarzyszenie Podhalański Obszar Funkcjonalny zostało powołane niedawno i ma małe doświadczenie w przygotowywaniu dokumentów strategicznych. (Strategię ZIT przygotowuje dla niego EuroRegion Tatry). Urzędy miejskie największych partnerów (Nowego Targu i Zakopanego) nie mają wyspecjalizowanych agend zajmujących się planowaniem strategicznym. Na plus należy podkreślić bardzo duże poparcie i wsparcie lokalnych samorządów oraz ich bardzo dobrą wzajemną współpracę.
Ciekawostki:
- Aż 4 parki narodowe znajdują się w Podhalańskim Obszarze Funkcjonalnym i jego sąsiedztwie, co czyni ten MOF ważnym ośrodkiem dla atrakcji turystycznych i ciekawych miejsc.